Telefon: +90 (212) 438 06 27pbx Email: info@turkuazist.com

Toz-Partikül Ölçümü

toz-ölçümü

Toz-Partikül Ölçümü Nedir?

Toz ve partiküller doğanın ve insan yaşamının olmazsa olmazlarıdır. Yaşadığımız her yerde gözle görsek de görmesek de tozlar yaşamımızın bir parçasıdır. Ancak bulunulan ortamlarda toz ve partiküllerin yüksek olması insan sağlığını etkilemektedir. Kimi insanların toza karşı alerjisi vardır. O yüzden bulunulan ortamlarda toz ölçümleri yapılması gerekmektedir. Toz ölçümleri bulunulan ortamda olan tozun ölçülme işlemine denir.

Tozun ölçülme işleminde kullanılan belli cihazlar vardır. Bunlar değişiklikler gösterebilmektedir. Ama toz ölçümü nde temel aletler şunlardır:

Konimetre

Filtreli aletler

Gravimetre

Isısal çökeltici

Tindalometre

Elektrostatik Presipitatör

Radyasyon Dedektörü

Yüzeysel Toz Ölçümü Cihazları(Toz Kovaları)

Bu cihazlar ölçüm yapılacağı yere doğru kullanılması gereken cihazlardır. Her cihazın farklı toz ölçüm parametreleri vardır.

Bu çalışmalarda yani toz ölçümlerinde öncelikli olarak tozlar sınıflandırılmaktadır. Tozlar temelde 6 gruba ayrılır. Kansorejen, zehirli, patlayıcı, az zaralı, radyoaktif, ve fibrojenik olarak.

Tozlar bu biçimde sınıflandırıldığından toz ölçümleri de yapılırken bu analizler gerçekleştirilmektedir. Bu tozlar bulunulan yere göre değişmektedir. Örneğin kömür işletme tesisinde olan tozlar ile ev ortamında ya da talaşlı imalat yapılan ortamda olan tozlar birbirinden tamamen farklıdır. Bulunulan ortama göre de yoğunluk ve tozun yarattığı zararlar değişmektedir.

Toz Ölçümü nde Uygulanan Temel Yöntemler ise şunlardır:

Gravimetri

Radyometri / ß Işını Absorbsiyonu

Reflektometri / Siyah Duman

Nefhelometri / Işık kırınımı

Piezoelektrik terazi yöntemi

Bu yöntemlerde tıpkı cihazlar gibi tozun bulunduğu yere değişiklik gösteren yöntemlerdir. İlk üçü hakkında basitçe örnekler vermek gerekirse;

Gravimetri İle Toz Ölçümü Yönteminde: Bulunulan kapalı ortamda 8 saat devamlı numune alınarak, ortamdaki hava akülü bir sistemle sürekli emilmektedir. Bu cihaz daha çok az zararlı tozların olduğu daha steril ortamlarda kullanılmaktadır ve 6 mikrondan aşağı olan tozları emmektedir. Kendisi emilen toz ile boş iken yapılan tartım sonuçlarının farkını alarak ortamdaki toz ölçümü gerçekleşmektedir.

Radyometri / ß Işını Absorbsiyonu Yönteminde: Burada ise radyoaktif tozlar ölçülmektedir. Partiküler bir filtre üzerinde tozlar toplanmakta ve üzerine ß Işınları gönderilmektedir.

Reflektometri / Siyah Duman Yönteminde ise kullanılan bu cihaz ile partikül yüklü filtrelerin koyuluğu karbon içeriğinin ölçümü olarak yorumlanmaktadır. Siyah duman yönteminde ise adı üzerinde olduğu gibi ortama gönderilen siyah duman ile yapılan ölçüm biçimidir bu yöntem sadece evlerde eğer kömürlü ısınma sistemleri var ise kullanılmaktadır. Aksi halde kullanılmamaktadır.

Yapılan tüm ölçümler çevre ve iş güvenliği mevzuatına göre yapılmaktadır.

Toz farklı büyüklüklerde ama kesinlikle katı halde olan gözle görünmeyen bir duman gibi beliren tanecikler için kullanılmakta olan genel bir sözdür. Tozlar genelde hava yahut herhangi bir gaz içinde bulunurlar. Tozlar işyerlerinde çalışanları rahatsız eden görüş açılarını kısıtlayan yahut meslek hastalıklarına sebep olabilen maddelerdir. İşletmelerinin faaliyet alanına göre çok fazla tozun ortaya çıktığı bir sektörde hizmet verilmekteyse bu durum işçilere çok fazla zarar vereceği gibi çeşitli kalıcı hastalıklara da yol açabilmektedir. Nitekim işletmeklerde toz ölçümü yapılması bu aşamada çok gerekli ve hassas bir konu olmakla beraber oluşacak rahatsızlıkların önüne geçilmek adına alınacak önlemlerin belirlenmesi adına mevcut işten çıkan toz miktarının bilinmesi hayli gereklidir.

İşyerlerinde tozun miktarları değişmektedir daha doğrusu toz olmayan işyeri yoktur diyebiliriz bu durumu ise çok toz olan işyeri ve az toz olan işyeri diye ayırabiliriz. Bu miktarların belirlenmesi toz ölçümleri sayesinde olmaktadır. Çap olarak büyüklükleri ve mikron miktarlarının belirlenmesi asıl çalışanlara zarar verecek boyutta olan tozların belirlenmesi aşamasında çok önemlidir. Bu şekilde zarar verecek boyutta toz tespitinde toz maskesi kullanımı zorunluluğu getirilmek durumundadır. Toz ölçümü uzman kişilerce ve son sistem cihazlar kullanılarak yapılmak zorundadır. Bu şekilde belirlenecek sonuç ve alınacak önlemler seviyesi de net olarak belirlenmiş olacaktır. Toz mikronlarına yani zerre boyutlarına göre çalışanların burun ya da ağızlarından girip zarar vermekte ve akciğere yerleşmektedirler. Akciğere tutunan tozlar aksırma ve tıksırmaya neden olacağı gibi mesleki hastalıklarında başlangıcı olabilmektedir. Burun tarafından belirli bir kısmı tutulsa da boyutuna göre değişen toz zerrecikleri burundan geçmeyi başarmaktadır. İşte bu nedenle bu geçmeyi başaran zerrelerin tespit edilmesi adına toz ölçümü yapılır ve tespit edildiği durumlarda ise yönetmelik uygulanır ve toz maskesi tarzı güvenlik önlemleri alınarak çalışanların sağlığı koruma altına alınır.

Toz ölçümleri işletmelerin yaptırması gerekli olan bir işlemdir. Bu toz ölçümü işlemleri sayesinde iş sağlığının korunması amacı yerine getirilmiş olmakla beraber işçilerin performanslarında düşüş olmaması adına da çok önemli bir konudur.